banner44
24 Ekim 2017 Salı

Boşanmak isteyen eşini bıçakla yaraladı

Eskişehir'in 3 boyutlu çıktısı alınacak

Teknolojinin gelişimini gözler önüne seren buluşlardan bir tanesi 3D yazıcılar. Bu yazıcılardan farklı malzemelerden ürünler elde ediliyor ve birçok alanda kullanılıyor. Gündemi son zamanlarda meşgul eden bu buluş ‘Dünyayı Değiştirecek Gelecek’ diye tabir ediliyor.

06 Haziran 2017 Salı 10:29
Eskişehir'in 3 boyutlu çıktısı alınacak

Röportaj: Deniz Çağlar Fırat
Teknolojinin gelişimini gözler önüne seren buluşlardan bir tanesi 3D yazıcılar. Bu yazıcılardan farklı malzemelerden ürünler elde ediliyor ve birçok alanda kullanılıyor. Gündemi son zamanlarda meşgul eden bu buluş ‘Dünyayı Değiştirecek Gelecek’ diye tabir ediliyor.

Merakla takip edilen ve gündemi meşgul eden bu teknolojiyi Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Görevlisi Yard. Doç. Dr. Hıdır Karaduman Yenigün Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Deniz Çağlar Fırat ile ES TV’de yayınlanan Kahve Tadında programında anlattı.

 

YAKINDA HERKESİN EVİNE GİRECEK
Televizyonlarda gazetelerde sürekli 3 boyutlu yazıcıyla ilgili haberler 3 boyutlu yazıcıyla ev yapıldı, eşya yapıldı gibi şeyler gündeme geliyor. Nedir bu 3 boyutlu yazıcı?

Aslında 1980’lerin başında ortaya çıkmış bir teknoloji. Her teknoloji ortaya çıktıktan sonra meşakkatli bir yol izler.  Sonra bizim önümüze gelir ve onu daha rahat kullanırız. 3 boyutlu yazıcı tam olarak bu aşamayı sağlamadı ama önemli adımlar attı.  1984 yılında yapılıyor Chuck Hull tarafından. İlk yapıldığı yıllarda çok pahalı, herkesin erişebileceği bir ara değil. Daha sonra 1990’ların sonunda ve 2000’lerin başında yeni projelerle biraz daha yaygınlaşıyor ve günümüzde herkesin alabileceği bir konuma geliyor. Nasıl ki bilgisayarlar önceden bir odayı kaplar vaziyetteydi daha sonra biçim değiştirdi ve evimize kadar girdi. Biz 3 boyutlu yazıcıda da böyle bir değişim gözlemliyoruz. Devrim niteliğinde adımlar atıldı. Sanırım yakında herkesin evine girecek.

Günlük hayatta kullanım alanları nelerdir?

Bilgisayarda yarattığımız sanal nesneleri gerçekliğe dönüştürme işlevi. Biz bunu bilgisayar ortamında çeşitli programlarla bir nesnenin modelini yapıyoruz. Bu nesneyi daha sonra 3 boyutlu yazıcıda yazdırılacak bir formata çeviriyoruz. Biz üç türlü model elde edebiliyoruz. Birincisi; kedimiz modelleme yapabiliyoruz. Bir bardak tasarlıyoruz. Bu barağı programlarla çiziyoruz, mühendislerin yaptığı gibi. Başka bir yolu için elimizde tarayıcımız olması gerekiyor. Tarayıcılar aracılığıyla herhangi bir nesnenin çeşitli açılardan fotoğraflarını çekiyoruz ve bilgisayar ortamında bu fotoğrafları bütünleştiriyoruz. Üçüncüsü hazır nesneleri internetten indirmek.

3. boyut nasıl oluşuyor?

Bu yazıcının çalışma prensibi katman katman basması. Katman katman basması nedeniyle üçüncü boyutu çıkıyor ve 3 boyutlu modelimiz oluşuyor.

 

ÇİKOLATADAN BASKI YAPILABİLİR

Bu yazıcılarda hangi malzemeler kullanılıyor?
Plastik bazlı malzemeler kullanıyoruz. Örneğin ABS malzemesi. Bu petrol bazlı bir plastiktir, genellikle lego yapımında kullanılan bir plastik. Makinemiz bunu eritiyor ve bilgisayar bunu katman katman yazdırıyor. Bir de nişasta bazlı malzememiz var. Genellikle okullarda kullandığımız malzemedir. Bu malzemenin çevreye bir zararı yok ABS maddesini kullanırken havalandırmanın iyi yapılması gerekiyor. Bunların dışında çikolatadan, insanların hücrelerinden baskı yapan makineler var. Hem kullanılan alana göre hem de makineye göre baskı değişiyor. Mesela doktorlar en çok protez yapımında kullanıyor. Sağlık sektöründe de önemli bir yer etmiş durumda. Malzeme seçeneğimiz çok fazla kullanıldığı alan da. Örneğin Çin’de 3 boyutlu yazıcıyla ev yapıldı.


Biz buna henüz küçük modeller üzerinde ele alıyoruz ama dünyaya baktığımız zaman günlük hayatlarda çok daha farklı alanlarda kullanıldığını da görüyoruz teknolojinin. Peki eğitim boyutunu ele alırsak ne diyebiliriz? Özellikle ilköğretim ve ortaöğretimde kullanılacağını savunan bir proje yapmıştınız. Proje hakkında bilgi verir misiniz?

Üç boyutlu yazıcıyla tanıştıktan sonra bunları eğitim alanında nasıl kullanabilirim diye düşündüm. Sosyal bilgiler, tarih, vatandaşlık alanında ders konularını nasıl basitleştirebiliriz diye düşündüm. İlk makineyi Çin’den getirttim. Türkiye’de yoktu. Yazıcıyı bütünleştirmek bir ay sürdü. Sonunda bir çıktı aldık. Bunun üstüne eğitimde nasıl kullanabilirim konusuna odaklanmaya başladım. 2005’te eğitim programımız değişti. Çocukların dokunarak, yaşayarak öğrenmeleri üzerine yeni uygulamalar geliştiriyoruz. Bu açıdan çok uygun bir materyal. Eğitimde materyal kullanımına inanılmaz destek ve katkı sağıyor.




GÖRME ENGELLİ VATANDAŞLAR İÇİN ÇOK ÖENMLİ

Eğitim sisteminde çok önemli bir reform. Kendi çocukluğumdan örneklersem Boğaziçi Köprüsü’nü görmek bizim için olağanüstü bir şeydi. Belirli nesneleri, belirli coğrafyaları, yer şekillerini, güneş sistemini, mimari özellikleri çocukların görerek, dokunarak öğrenmesi farklı bir anlam ifade ediyor.

Bizim zamanımızda platoyu dinliyorduk. Yüksekte bulunan düzlükler ama kafamızda tam olarak oturmuyordu. Şimdi Google Earth’ten bakıyoruz ve onun çıktısını 3D yazıcıdan alabiliyoruz. Çocukların  dokunarak, görerek öğrenmesini sağlıyoruz ve bilgi içselleşiyor. Sadece ilkokul ve ortaokul öğrencileri için değil görme engelli öğrenciler için de fayda sağlıyor. Öğrencilerimizle birlikte 3D yazıcıdan bazı ürünler elde ettik. Bu ürünlerle sergi açtık ve yaklaşık 3bin kişi ziyaret etti. Eğitim fakültesinde açıldı sergi ve öğretmen adaylarına da büyük bir vizyon sağladı. Mesela tarih dersinde kültürel miras ünitemiz var. Bu ünitenin en önemli kazanımlarından biri dünyadaki kültürü tanıması. Pek çok kültür ürünü internette 3 boyutlu olarak bulunuyor. Çeşitli yapı tarzlarının çıktılarını alıyoruz. Mesela Chicago’nun 3D yazıcıdan çıktısını aldık. Şehrin uzaktan görünümü ve gerçeği yansıtıyor.

Eskişehir’in çıktısı alınabilir mi?
Biz onu düşündük üniversite için. Uzun soluklu bir proje olur. Henüz hayata geçiremedik ama düşünüyoruz bunu yapmayı. Bir de müzelerin üzerinde durmak istiyorum. Biz de müze eğitimi çok önemli. Sadece müzeleri gidip görmek değil kültürlendiğimiz alanlar aslında onlar bizim.

 

MÜZELERDEKİ ESERLERE ARTIK DOKUNULABİLECEK

GÖRME ENGELLİLER İÇİN DEVRİM

MÜZELER EVİMİZE OKULUMUZA GELİYOR

Kültür ve Turizm Bakanımızın Eskişehirli olmasından kaynaklı müzeler önemseniyor diye düşünüyorum. Bu yüzden Eskişehir son zamanlarda müze kenti olma yolunda ilerliyor. Biz de müzeler ile ilgili çalışma yapıyor musunuz?
Dünya müzeleri ile ilgili çalışma yapıyoruz. Dünyadaki müzelerden Türkiye’deki müzelere doğru gelmeyi planlıyoruz. Çünkü Türkiye’de henüz böyle bir çalışma yok. Dünya müzelerinin 40 ya da 50 tanesi, her geçen gün artıyor; içinde bulunan eserleri üç boyutlu olarak tarıyorlar, modelini oluşturuyorlar ve internete atıyorlar. Dünyayı tara dediğimiz bir proje kapsamında. Bu yazıcılar bizim için inanılmaz bir nimet. Burada sanal müze gezisinin bir kat üstüne çıkıyoruz. Sanal müzede iki boyutlu görülen eserler yazıcı ile üç boyutlu olarak incelenebiliyor.  Burada bir boyut daha ekliyoruz. Müzeler artık evimize, okulumuza geliyor. Bir öğretmen British Muesum’daki eserlerin çıktısını alarak okulunda bir sergi açabilir. Tabi sadece o eserleri alıp oralara koymak değil, eserleri anlatmak, kültürel zenginliğimizi arttıracaktır. Dünyaya bakış açımızı değiştirecek bir olay ya da olgu olarak görüyorum ben bunu. Son zamanlarda bunun üzerine gidiyoruz arkadaşlarımızla birlikte. Buna da 3 BYEM adını verdik. Üç Boyutlu Yazdırılabilir Eserler Müzesi.  Yurt dışında buna örnek oluşturabilecek birkaç çalışma var fakat tamamlanmamış. Türkiye’de böyle bir çalışma yok. Bu projenin amacı dünya mirasını paylaşmak. İnsanlığın kültürlenmesini sağlamak. Türkiye’de bunu yapan birkaç müze var ama onlarda bunu henüz internetten paylaşmadılar. Bizim amacımız Türkiye’deki müzelerin de eserlerini herkesin görebileceği şekilde açmasını sağlamak. Türkiye’deki zenginliği de artık sınıflarımıza yansıtalım.  



ESKİŞEHİR’DEKİ OKULLARI DA KAPSAYAN PROJELER VAR

Biz tarihi zengin bir halkız. Anadolu bizden daha da eski. Eskişehir’in için konuşursak tarihimizi Friglere kadar indirebiliyoruz. Kral Midas’a kadar geliyoruz. Ama bunlarla ilgili doneler, bilgiler o kadar az ki… Yakın tarihe geldiğimizde bir Dolmabahçe bir Topkapı Sarayı, bir Osmanlı hazinesi. Bunlarla ilgili bilgiler azar azar edindiğimiz bilgi kırıntılarıyla donanıyoruz. Bunların halka artık açılması lazım. Teknoloji buna uygun. Üç boyutlu yazıcıda evler yapılıyor artık ve biz bir Osmanlı’da yeniçeri kıyafetlerini ya da padişahın giyisisini ya da bir sadrazamın kavuğunu görebilmeliyiz. Bu anlamda Türkiye’de bir sıkıntı olduğunu düşünüyorum.

Pek çok müze sanal müzeye dönüşmeye başladı. Bu büyük bir adım. Pek çok müzeyi sanal olarak gezebiliyoruz ama bunların artık üç boyutlu çıktılarını da tarayalım. Herkes bunlara erişebilsin ve çocuklarına bununla ilgili bilgi verebilsin.

Tarihi figürlerle ilgili pek çok biblo var. Örneğin Osmanlı ile ilgili bir biblo gördüğümüzde başına gidip merakla inceliyoruz. Sonuçta bizim ceddimiz, ilgimizi çekiyor. Aklımızda yer ediyor gördüklerimiz. Doğruluğu yanlışlığı tartışılır buradaki gerçekliğin fakat hafızamıza kazınıyor. Böyle bilgileri doğru mu yanlış mı emin olmadığımız yerden öğrenmek yerine müzelerden aktarılan bilgilerden öğrenmek çok daha önemli diye düşünüyorum. Bunların yaygınlaştırılması doğru tarihin anlatılması anlamını taşıyor.

Kesinlikle öyle. Ne kadar süre alacağını kestiremiyorum ama bu olacaktır. Bizim projemiz Dünya Müzeleri Okulda Projesi’ydi. 40 tane müzenin programla bağlı belli eserlerin çıktısını alarak, arttırılmış gerçeklik, hologram gibi teknolojilerle birleştirilerek Eskişehir’deki okulları gezdirmeyi düşünüyoruz. Bu henüz hayata geçmedi, proje aşamasında.

Bunun için ısrarcı olmamız gerekiyor. Çok güzel bir proje. Bununla ilgili ilgililerin her kim ise basın dahil bu konunun takipçisi olması gerektiğini düşünüyorum. Doğru bilgi doğru nesil anlamına gelir.

Örneğin taş devrinde bıçak yerine kullanılan aletin çıktısını aldık. Bu nereden nereye geldiğimizi, değişimi gösteren bir etmen. Müze eğitimi bizim için oldukça önemli. Bu konudaki çalışmalarımızı biraz daha yoğunlaştırmaya çalışıyoruz.

 

GÖRME ENGELLİLERE ÇOK BÜYÜK KATKILAR SAĞLAYACAK

Peki görme engelli vatandaşlara katkısı için ne söyleyebiliriz?

Geçen yıl Boğaziçi Üniversitesinde bir etkinliğe katıldık. Oraya 3D yazıcıdan çıktısını aldığımız eserlerden 30 tanesini aldık. Tanıtımlarını hazırladık ve kendimiz hazırlandık. Oraya bir stant kurduk. Bu standı görme engelliler ziyaret etti. Bunların içerisinde öğretim üyeleri vardı, doktora, yüksek lisans öğrencileri, memurlar, ilkokul öğrencileri her kesimden görme engelli vatandaş vardı. Standı ziyaret ettiler ve inanılmaz derecede onların ilgisi çekti. Müze sizin için ne anlam ifade ediyor diye sorduk. ‘Hiçbir şey… Karanlık… Bir iki müze var dokunmamıza izin veriyorlar ama başka müzelerde dokunamıyoruz. ilkokulda biz müze gezisine gidiyorduk biz sadece şöyle geziniyorduk, sesli bir şey varsa dinleyip sonra çıkıp gidiyorduk. Bu durum bizi çok üzüyordu.’


BİZİM İÇİN ÇOK ANLAMLI

Bu güvenlik açısından olumlu bir şey ama böylede bir sorun var. 3D yazıcılar bu sorunu çözen bir şey aslında. Görme engelliler için eserlerin replikalarının oluşturulup o ortama bırakılması çok önemli. Ayrı müzeler açılması değil. Engelli vatandaşlar ayrışmak istemiyor. Gidelim o müzeye, o havayı soluyalım ama aynı zamanda eserlere de dokunabilelim. Bunu bazı müzeler yapıyorlar. Ama müzelerin yüzde 90 bunu yapmıyor. Oysa bu teknolojik görme engellilere çok büyük katkılar sağlayacak bir teknoloji. Eğitim ortamında da bu böyle. Görme engelli okullarda eğitim gören vatandaşlarımız var ama aynı zamanda karma okullarda da eğitim görüyorlar kaynaştırma amacıyla. Görme engelliler bunu görerek ya da duyarak hissedecekler. Müzelerde yapılması gereken şey de dokunulabilir bir şeyler sunmak. Bizim bir görme engelli öğrencimiz var, o öğrencimize coğrafi kavramları bu çıktılarla öğretmeye çalıştık. Bana söylediği çok çarpıcı bir şey vardı. ‘Hocam dedi, bana ilkokuldan beri izohips denilen bir kavramı öğretmeye çalışıyorlar. Nedir bu izohips? Ben bunu bir türlü öğrenemedim.’ Biz de ona yazıcıdan bir izohips çıktısı aldık. İlk defa ben burada bunu öğrendim dedi. Bizim için daha anlamlı. Her şeyden anlamlı. Görme engelliler için bunlar çok anlamlı.

 

YAZICIDAN BAŞKA YAZICI ÜRETİLEBİLİR

Projeyi bakanlıklarla ya da ilgili müdürlüklerle irtibat halinde geliştirmeye çalışıyorsunuz. Bu teknolojiyi herkes kullanabilir mi? Bunun ücretlendirmesi, maliyeti nedir?

Önceden çok pahalıydı yavaş yavaş ucuzlaması nedeniyle artık çok fazla kullanılıyor. Ortalama bir yazıcının fiyatı tahmini bin lira ile 2 bin lira arasında değişir. Bunu parça parça olarak 600-700 liraya mal etmemiz de mümkün. Güzel bir şey var aslında. Bir yazıcınız varsa ondan başka bir yazıcı üretebiliyorsunuz. Basacağınız yazıcıda kullanılan tüm malzemeler internette yer alıyor. Onları basıyorsunuz, monte ediyorsunuz ve sadece alacağınız bir kablo ve birkaç motorla birlikte kendi yazıcınızı kendiniz yapabiliyorsunuz. Böyle bir fırsatta var. Bunun maliyeti de 50-100 lira arası değişiyor. Ürünleri bastığımız ana malzemenin fiyatı 70 ile 120 lira arasında değişiyor. Aldığınız markaya göre değişiyor. Bunun maliyeti var ama aynı zamanda çocuklara kazandırdığı şeyler de var. Maliyetinin üstünde kat ve katkı sağlıyor. Üç boyutlu yazıcılar seri üretim açısından şuanda uygun değil fakat kişisel kullanım açısından çok uygun. Seri üretimde maliyet artabiliyor. İleride bu mutlaka değişecek. Aldığınız ürünleri kişiselleştirmek istiyorsanız bu çok faydalı.


İLERİKİ AŞAMA ŞEKİL DEĞİŞTİREN NESNELER

Bunun ilerisi 4D Printer dediğimiz bir teknoloji. Bunlarda da 3 boyutlu yazıcı gibi 3 boyutlu çıktı alabiliyoruz fakat burada işin içine bir de zaman boyutu giriyor. Zamana göre bu ürünler şekil değiştirebiliyor. Mesela siz bir kanepe aldınız bu kanepe dörtgen şeklinde geliyor siz bunun üstüne bir su döküyorsunuz bu kanepe haline geliyor. Üstüne su döküyorsunuz kanepe tekrar küp şekline geliyor.

 

 

 

Bu habere yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    HAVA DURUMU
    Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
    EN ÇOK OKUNANLAR
    BUGÜN
    BU HAFTA
    BU AY
    e-gazete
    • Eskişehir Yenigün Gazetesi | Eskişehirspor | Haberler - 23 Ekim 2017 Manşeti
    ARŞİV