banner44
24 Haziran 2017 Cumartesi

Özgüvenli Çocuk Yetiştirmek mi?

11 Mayıs 2017, 10:52
Özgüvenli Çocuk Yetiştirmek mi?
Kenan Yüksel
Özgüvenli Çocuk Yetiştirmek mi Narsist Çocuk Yetiştirmek mi?
Son yıllarında “özgüven”, kavramı ebeveynler, öğretmenler ve psikologlar arasında yaygın bir şekilde kullanılmakta. Özellikle ebeveynler, kendi eksikliklerini çocuklarına yoğunlaşarak kapatmaya çabası içindeler. Özgüveni yüksek çocukların mutlu ve üretken yetişkinler olacağına inanıyorlar. Eğitimciler ise akademik başarının anahtarı olarak özgüveni görüyorlar. Dahası psikoloji uzmanları,   yaşamımızın her anını planlamaya çalışan yaşam koçları sanki kişinin özsaygı duygusu dıştan değil de içten gelirmiş gibi özgüveni düşük bireylere, “mış gibi” yapmalarını tavsiye ediyorlar. Kendi gerçekliklerini kabullendirmek yerine abartılı övgüleri tesviye ediyorlar.  Kendini ödüllendir vb.

 Çocuklarda özgüven geliştirmeye yönelik iyi niyetli çok sayıda tavsiye ile karşılaşmaktayız. Ancak niyetlerin iyi olmasına rağmen özgüveni artırmak için sıklıkla kullandığımız yöntemlerin bir “canavarlar nesli” yaratabileceğini göz ardı ediyoruz. Kişilik gelişimi psikoloji alanının en yoğun tartıştığı konuların başında gelmesine rağmen bir mutabakat sağlanamamakta. Son yıllarda kişiliğin çocuklukta “esnek” olduğunu ancak ergenlik ya da erken yetişkinlikte artık yerleştiği belirtilmektedir. Bu anlayışa göre nasıl bir yetişkinle karşılaşmak istiyorsan öyle çocuk yetiştir yaklaşımı öne çıkıyor.  Kişilik gelişiminde en önemli faktörün çocuğun, ebeveynler, öğretmenler ve diğer önemli yetişkinlerle etkileşimlerinde yattığı bilinen bir gerçeklik. Bu nedenle çocuk da özgüven geliştirmeye çalışırken aynı zamanda narsistik eğilimleri de teşvik ediyor olabiliriz.

Narsisizim sadece abartılmış özgüven iken, normal ölçütlerdeki özgüven çocuğun sosyal yeterliliği ve akranlarıyla paylaşım ve ortak oyunlarda yarışmacı anlayış yerine kazan kazan ilişkisini ortaya çıkarıyor. Narsistler sosyal dünyalarını dikey olarak algılar ve diğer herkesi bunun altında algılarlar. Eşitlik ilkesini kabullenemezler ve tek hedefleri o veya bu şekilde öne geçmektir. Bu kişiler ilişkileri tepeye tırmanmak için kullanırlar. Özgüveni yüksek olanlar ise sosyal dünyayı, grubun tüm üyelerinin eşit bir zeminde olduğu yatay bir şekilde algılar. İnsanlarla iyi anlaşmanın peşindedirler, öne geçmenin yerine diğer insanlarla derin ve yakın bağlar kurmak için çaba sarf ederler. Narsistler kendilerini üstün olarak görürken, yüksek özgüvenli insanlar kendilerini ve diğerlerini  değerli görürler.

Çocuklarda özgüven ya da narsist belirtilerin yaklaşık yedi yaşında ortaya çıktı belirtilmekte. Bu yaş çocukların, başkalarıyla kendilerini kıyaslama ve başkalarının onları nasıl gördüğü konusunda yargıya varmak için sosyal algı becerileri geliştirmeye başladıkları bir dönemdir. Bu görüşü destekleyen araştırmalar verileri; yüksek özgüven geliştirmiş çocukların ebeveynlerinin sevgilerini ve yakınlıklarını hissettirdiklerini, aşırı derecede övgüden kaçındıklarını ortaya koymaktadır. Narsistik çocukların ebeveynlerinin ise onları övgüye boğan ve kendilerini sürekli daha az başarılı çocuklarla kıyaslayan davranışlar sergilediğini ortaya koymaktadır.

Özetleyecek olursak ebeveynin “sıcaklığı” özgüvene sebep olurken, ebeveynin “aşırı övgüsü” narsisizme neden olmaktadır.

Özgüveni yüksek çocuklar yetiştirmenin ilk aşaması ebeveynler ve öğretmenler çocukları akranlarıyla kıyaslamadan sadece başardıkları şeyler için övmeliler. Ebeveynler, çocuklarının akranlarından üstün oldukları tarafları değil, benzer oldukları tarafları desteklemeli, sosyal paylaşımı öne çıkaran ortamlar yaratılmalı.   Özgüveni düşük çocukları göz ardı edemeyiz onlar ise övgüyü önemsememeye ve eleştiri üzerinde durmaya şartlanmışlar.  Bu çocuklara, aldıkları olumlu yorumları hak ettiklerini hissetirmeli ve abartılı cesaretlendirmelerden kaçınmalıyız.

Doğal ilgi çocukların gelişen benlik duygularını besleyerek, katı kişilikleri oluşmadan önce sağlıklı özgüvene giden bir yola sokacaktır.

 

 

Bu içeriğe yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    EN ÇOK OKUNANLAR
    BUGÜN
    BU HAFTA
    BU AY
    e-gazete
    • ESKİŞEHİR Yenigün Gazetesi - 23 Haziran 2017 Manşeti
    ARŞİV